
Pi-le-pute’n ganta umdaan, sing-le-lou latdaan, mahni tung leh kiimveela siltung, silumdaan, mumang leh chiindaan, huleh khat-le-khat kipawldaan a’patin khoumdaan thu aha, mabaan siltuah/ siltung diing aha, mihihna aha, mimal kaal kietdaan ahate chetna (signs and omens) tampi ana nei uhi. Mi bengvaahin hi chetnate ahi bangbangin a simtheia, hu bang dungjuiin a gamtaang jeel hi....
Read full story

Haam-upa, haamkhaan (idioms & phrases), thugousiah, guallui thupil (maxim) chihte a hidi bangtaha zatin thugeen a suhmawi leh suhhaat chauh hi louin, thu-le-la (literature) zong a sukhang hi. Tu khangthahte lahah haam-upa leh guallui thupilte heet louh chauh hi louin, i haam dihtaha zang thei leh gial thei a tawm mahmah a; hi chu sil...
Read full story

Scientist minthang Newton in action(ekson) a umleh, a reaction zong a um a chih bangin, buaina a um leh a suhvengna zong a um, chih thudih a hi. Mi’n a heet louh lam zong he lou chu mawlna kukunguuk a hi a; ahiin, a heet louh lamtah he chu heetna chi khat a hi a;...
Read full story

Mi vaantaang geen louh lehkhasiam kichi tamtahte lah a zong i haam i gelh chiangva i buaina mahmah khat u’chu thumal(word) gawm leh gawm louh diing tungtaang a hi. Thumal himhim thumal dang toh gelh khawm hi thei himhim lou a hi. Thumal khat khu thumal danga kinga lou, a tang a zaleen a hi....
Read full story

I haam chianga buai loua, i gelh chianga bang jiaha buai jel i hiai? I zil ut photleh a jiah thupi hetlou a hi. I geensate hezingin, i haam gelhna a hung subuai dangte a hihleh vowels(single leh double)zatna tungtaang a hi. Simte haam ah vowel 6 a um hi: ‘a, e, i, o, aw,...
Read full story

Simte nam in lehkhajem leh horop tuambiih i neih chu lehkha gelh daan leh sim daan suchiantu ahihna ah i hamphatnate laha khat a hih laiin, a umjia i heetsiam louh leh a hung subuaitu khat a hi thei veve hi. Tem hiam tah chu lou vaat mite a diingin vanzat hoih tah himahleh, khonii...
Read full story

-Dr S. Khaiminthang Amasain, Simte haam jong kigualtaha gelh i buaipih laijingun i literature diingva mantham gelhdoh chu namen a hahsa ahihdaan ka geeldoh hi. Pu-le-pate’n laa, taangthu leh adangdang ahung nutsiatte uh khuupa (outshine) gelhtheih/sahtheih iki chialna uh hi henla. Mikaangte thugou (literature) kisim ahih ziahin, a lehkhavah eimi tanchin atuang khabeeh sih hi...
Read full story

I Pathian in haam khat Ahung na pia a, himahleh vaangsiathuaitahin a gelhna diing lehkhajem(alphabet) toh Ahung na pe khawm kha sih a, tunitan in i haam sim daan leh gelh daan ah i buaibuai nalai uhi. Hujiaha, unau Mizote apat lasawnin, A, AW, B, CH chu i haam simna leh gelhna diingin i zangta...
Read full story

Literature kichi chu namkhat in a haam va thu leh la gelh a neihte uh ahi. Thu leh la gelh a hausate chu literature a hausa chihna ahi. Thu leh la gelh ahihtheihna diingin lehkhamal jem nei a poimoh hi. Hichu Saap haam apat kiladoh ‘alphabet’ a kichi hi. Alphabet chu Greek thumal nih, alpha...
Read full story

Lun Hangluah Simte nam sung ah sil thah tunga ngaihdaan siam akisiam talo ngeisiha, muanmohna toh et hi i bulpatdaan uh ahi veu hi. Tamtah in i uaiaaipih naipeen uh hi da gintaathuai chu tumageiha kisuahkhia Simte Thuhun Thah lehthah khu ahi diing hi. Misinga i tamlouh vaang un i hamphatna zawng uh ahita diinga,...
Read full story